W odpowiedzi na rosyjską inwazję na Ukrainę Komisja Europejska zaproponowała nową strategię mającą na celu zwiększenie niezależności energetycznej Europy. Głównym celem planu o nazwie REPowerEU jest całkowite uniezależnienie Europy od rosyjskich paliw kopalnych do 2030 roku.

W perspektywie krótkoterminowej ogłoszono również zestaw środków nadzwyczajnych, aby uzupełnić zapasy gazu na przyszłą zimę i zmniejszyć zapotrzebowanie UE na rosyjski gaz o dwie trzecie przed końcem roku. W dłuższej perspektywie podjęte zostaną jeszcze większe wysiłki, aby szybko zwiększyć wykorzystanie zrównoważonej energii.

Wycofanie rosyjskich paliw kopalnych

Mówiąc szerzej, plan REPowerEU określa wizję jak najszybszego całkowitego wyeliminowania zależności Europy od importu rosyjskiego gazu, ropy i węgla. Plan opiera się na dwóch filarach:

Dywersyfikacja dostaw gazu:

Komisja przewiduje zwiększenie roli importu skroplonego gazu ziemnego (LNG) od dostawców spoza Rosji. Przewiduje się również zwiększoną produkcję i dywersyfikację odnawialnego wodoru i biogazu, z celem podwojenia produkcji biometanu do 35 miliardów metrów sześciennych (bcm) do 2030 r.

Przyspieszenie udziału odnawialnych źródeł energii i efektywności energetycznej:

Zakończenie uzależnienia UE od rosyjskich paliw kopalnych będzie wymagało masowego zwiększenia skali odnawialnych źródeł energii. Również szybszej elektryfikacji i wymiany ciepła i paliw kopalnych w przemyśle, budynkach i sektorze transportu. Przejście na czystą energię pomoże z czasem obniżyć ceny energii i zmniejszyć zależność od importu.

Komisja proponuje zwiększenie celu udziału OZE w bilansie energii finalnej UE na 2030 r. z 40% do 45%. Plan REPowerEU przyniósłby całkowite moce wytwórcze energii ze źródeł odnawialnych do 1236 GW do 2030 r. Obniżyłoby to zużycie gazu o 30% do 2030 r.

Plan RePowerEU a fotowoltaika 

Największym beneficjentem REPower EU ma być unijny sektor fotowoltaiczny, dla którego powstał specjalny program. KE ogłosiła nową unijną strategię solarną (EU Solar Strategy). Ma ona spowodować podwojenie całkowitej mocy elektrowni fotowoltaicznych w UE do 2025 roku (do poziomu 320 GW) w stosunku do 136 GW z 2020 roku. W 2030 roku moc elektrowni fotowoltaicznych w UE ma wynieść 600 GW.

Obowiązkowa fotowoltaika

Obowiązek montażu dachowych instalacji fotowoltaicznych ma być wprowadzany przez KE stopniowo na kolejnych obiektach:

  • od 2026 roku: obligatoryjna instalacja fotowoltaiki na wszystkich nowych obiektach publicznych i komercyjnych o powierzchni użytkowej powyżej 250 mkw.,
  • od 2027 roku: na istniejących budynkach publicznych i komercyjnych o powierzchni użytkowej powyżej 250 mkw.,
  • od 2029 roku: na wszystkich nowych domach.

Plan RePowerEU a pompy ciepła

  • Istotnym punktem w transformacji energetycznej UE są inwestycje w rozwój pomp ciepła, związane z poprawą efektywności energetycznej budynków. W tym celu KE proponuje wyznaczenie ostatecznego terminu wycofania tradycyjnych kotłów, najpóźniej do 2029 roku. 
  • Zainstalowanie w UE około 20 milionów pomp ciepła do 2026 r. i prawie 60 milionów do 2030 r. 
  • Nowe narzędzia zachęcające do wdrożenia pomp ciepła, takie jak surowsze wymagania w zakresie efektywności energetycznej budynków, zmiany w wymogach ekoprojektu, które powinny doprowadzić do zaprzestania stosowania „samodzielnych” kotłów na paliwa kopalne (np. gazowych, węglowych i olejowych) najpóźniej do 2029 r. Dopuszczalne będzie zastosowanie wysokoefektywnych rozwiązań hybrydowych, czyli pomp ciepła z kotłami gazowymi. W dokumencie zapowiedziane jest też zaostrzenie wymagań dotyczące efektywności energetycznej nowych budynków.